Zmienne w PHP

🎯 Po tej lekcji utworzysz własne zmienne i wyświetlisz ich wartość w przeglądarce.

Wyobraź sobie, że przygotowujesz listę zakupów. Każdy produkt ma nazwę i cenę — możesz zapisać je na kartce i korzystać z nich w dowolnym momencie. Zmienna w PHP działa dokładnie tak samo: dajesz jej nazwę i przechowujesz w niej wartość.

Czym jest zmienna?

Zmienna to nazwana „szuflada" w pamięci komputera, w której możesz przechować wartość — tekst, liczbę, datę, cokolwiek potrzebujesz. W PHP każda zmienna zaczyna się od znaku $:

<?php
declare(strict_types=1);

$imie = 'Ola';
$wiek = 25;
$miasto = 'Kraków';

echo $imie;   // wynik: Ola
echo $wiek;   // wynik: 25
echo $miasto; // wynik: Kraków

Znak = to operator przypisania — nie oznacza „równa się", lecz „przypisz wartość po prawej stronie do zmiennej po lewej".

Zasady nazewnictwa

Żeby PHP zaakceptował nazwę zmiennej, musi ona spełniać kilka warunków:

  • zaczyna się od $ — obowiązkowo,
  • po $ — litera lub podkreślnik — nigdy cyfra,
  • bez spacji — $moje imie to błąd; użyj $mojeImie lub $moje_imie,
  • PHP rozróżnia wielkość liter — $Imie i $imie to dwie różne zmienne.
<?php
declare(strict_types=1);

$imie       = 'Kuba';      // OK
$nazwaSklepu = 'Krakowiak'; // OK — camelCase
$cena_netto  = 49.99;      // OK — snake_case

// $2produkty = 5;  // BŁĄD — nazwa nie może zaczynać się od cyfry
// $moje imie = 'Ola'; // BŁĄD — spacja w nazwie
💡 Konwencja: W PHP najczęściej używa się camelCase dla nazw zmiennych: $nazwaSklepu, $cenaProduktu, $liczbaZamowien. Ważne, żeby być konsekwentnym w całym projekcie.

Przypisywanie i zmiana wartości

Zmienną możesz nadpisać w dowolnym momencie — stąd właśnie pochodzi słowo „zmienna":

<?php
declare(strict_types=1);

$licznik = 0;
echo $licznik; // wynik: 0

$licznik = 10;
echo $licznik; // wynik: 10

$licznik = $licznik + 1;
echo $licznik; // wynik: 11

Wyświetlanie zmiennych

Masz już kilka zmiennych — czas je wyświetlić. Możesz użyć echo lub var_dump:

<?php
declare(strict_types=1);

$produkt = 'Jabłka';
$cena    = 3.49;

echo $produkt;       // wynik: Jabłka
echo $cena;          // wynik: 3.49

var_dump($produkt);  // wynik: string(7) "Jabłka"
var_dump($cena);     // wynik: float(3.49)

echo wypisuje wartość — idealne do wyświetlania na stronie. var_dump zdradza też typ zmiennej — bardzo przydatne podczas nauki i debugowania. Więcej o var_dump znajdziesz w lekcji o debugowaniu.

Kilka zmiennych naraz

Prawdziwa siła zmiennych pojawia się, gdy korzystasz z nich razem:

<?php
declare(strict_types=1);

$imie    = 'Ola';
$produkt = 'kawa';
$cena    = 12.50;

echo "$imie kupiła $produkt za $cena zł.";
// wynik: Ola kupiła kawa za 12.5 zł.

O łączeniu tekstu i zmiennych dowiesz się więcej w lekcji o stringach.

Funkcje w tej lekcji

Sprawdź się

Który znak musi znajdować się na początku nazwy zmiennej w PHP?

Czy $Imie i $imie to ta sama zmienna?

Która nazwa zmiennej jest poprawna w PHP?

Ćwiczenie

Utwórz trzy zmienne: $imie (Twoje imię), $miasto (miasto, w którym mieszkasz) i $wiek (Twój wiek). Wyświetl zdanie w stylu: 'Cześć! Mam na imię Ola, mieszkam w Krakowie i mam 25 lat.'

Pokaż rozwiązanie 
<?php
declare(strict_types=1);

$imie = 'Ola';
$miasto = 'Kraków';
$wiek = 25;

echo "Cześć! Mam na imię $imie, mieszkam w $miasto i mam $wiek lat.";
// wynik: Cześć! Mam na imię Ola, mieszkam w Krakowie i mam 25 lat.